Adam Danek: Symbolika Krzyża

Indyjski tradycjonalista integralny Ananda Kentish Coomaraswamy (1877-1947) odnotował w jednej ze swych prac, że krzyż „reprezentuje strukturę wszechświata”. Jest więc symbolem o charakterze wszechświatowym, uniwersalnym (łac. universum – „wszechświat”). Jak często zdajemy sobie sprawę, co oglądamy w tym niewielkim przedmiocie, wiszącym na ścianie?

Kiedy patrzymy na Krzyż, rozumiemy, iż jego istotą jako wizualnej reprezentacji nie jest jakaś konkretna proporcja długości, ponieważ, jak zauważył wybitny pisarz katolicki S.B. Gilbert Keith Chesterton (1874-1936), Krzyż może wydłużać swe ramiona w nieskończoność, nie zmieniając się przy tym w coś innego. Istotą Krzyża-symbolu pozostaje przecinanie się dwóch osi, które sprawia, że Krzyż zamyka w sobie wszechświat.

Pionowa oś Krzyża, jak w swoich pracach wskazywał wielki religioznawca prof. Mircea Eliade (1907-1986), jako filozof wiązany z tradycjonalizmem integralnym, może być odczytana jako jeden z najstarszych, najbardziej archaicznych symboli religijnych – oś świata (axis mundi), wyznaczająca środek, wokół którego się on obraca. Oś świata przechodzi przez świat doczesny i świat niebiański, łącząc je ze sobą. Po niej porusza się wszystko, co przychodzi z niebios na ziemię; po niej też z ziemi można się dostać do królestwa niebieskiego.

Pozioma oś rozciąga się nad ziemią – nad kręgiem świata doczesnego. Wydłużając jej linię coraz bardziej, Krzyż ogarnia ją w końcu w całości. Krzyż wyciąga swe ramiona, by objąć nimi cały świat. W tej prostej belce-kreseczce zawiera się, jeśli umiemy patrzeć, uniwersalizm prawdziwego chrześcijaństwa.

Przesuwając się po każdej z dwóch osi, oko musi jednak w końcu dotrzeć do miejsca, gdzie na ich przecięciu widnieje rozpięte Ciało Syna Bożego. Transcendencja czy kosmiczny (uniwersalny) ład stają się pustymi pojęciami, jeśli nie otwierają nas ku Osobie, która się za nimi kryje. „Struktura wszechświata” wskazuje jego Stwórcę, a także drogę do Niego.

Wrogowie Zbawiciela mniemali, że posłali Go na haniebne narzędzie kaźni. W rzeczywistości sami wznieśli Mu tron, z którego wysokości panuje po dziś dzień.

Adam Danek

Zdjęcie: pickpik.com

Źródło: Xportal.press