O. prof. Mieczysław Albert Krąpiec: O filozofii

Najstarsza z dziedzin ludzkiego racjonalnego poznania – filozofia, uchodziła zawsze za zwieńczający rodzaj tegoż poznania.

Zarówno bowiem w starożytności greckiej u Parmenidesa, Heraklita, Platona, Arystotelesa, jak i w złotym średniowieczu u Tomasza z Akwinu, a także obecnie u wybitnych fizyków teoretyków (np. Heisenberg, Schrödinger) filozofia wieńcząc doświadczenie nauk i życia, jest mądrością. Mądrość zaś już nie jest poszerzaniem wiedzy o nowo odkrywane elementy świata, lecz stanowi rozumujący osąd tego, co i jak poznajemy. Jest ona ostateczną – bez możliwości odwoływania się do nauk wyższych – teorią rzeczywistości.

Tę teorię musi sobie każde ludzkie pokolenie na nowo i na swój sposób przyswoić, mając na uwadze zarazem i doświadczenie wieków filozoficznego poznania, i znajomość współczesnych teorii nauk. Bez owego podwójnego oparcia się na dorobku naukowej kultury ludzkości nowe ewentualne teorie będą narażone na stare błędy, które popełnili nawet bardzo wybitni myśliciele, i to tej miary co Hegel i współcześni filozofujący fizycy. Poznanie zatem ważnych rozwiązań filozoficznych tak starożytnych, jak i średniowiecznych, jak wreszcie nowożytnych i współczesnych stanowi nie tylko nieodzowny i konieczny warunek uprawiania filozofii, ale jest jej istotnym składowym czynnikiem. Natomiast metodologiczna refleksja pozwala ujrzeć, jak bardzo postawy antyfilozoficzne są przyjmowane w imię akceptowanej świadomie lub nieświadomie założonej dogmatycznej metafizyki.

Zatem filozoficzne poznanie mądrościowe, zneutralizowana i zreflektowana metafizyka, jest jedynym środkiem zapobiegającym najrozmaitszym apriorycznym filozofiom nabudowanym na niepowodzeniach filozofowania historycznie miałkiego i metodologicznie niepogłębionego. Metafizyka bytu realnie istniejącego, będąca najogólniejszą analogiczną teorią analogicznej rzeczywistości, mająca niemal trzytysiącletnią historię, posiada sama w sobie siłę prawdy, która jest i dobrem i pięknem zarazem.

o. prof. Mieczysław Albert Krąpiec