Stanisław Tujaka: Niesłychane zamieszanie wokół pojęcia nacjonalizmu

Masowa propaganda przedefiniowała słowa, tworząc nowe ich znaczenia, zmieniając ich treść tak, aby wszyscy czuli się zagubieni i nikt nie wiedział, o czym mówi. Pojęciu nacjonalizmu nadano w tej wojnie informacyjnej znaczenie odpowiadające wcześniej pojęciu szowinizmu. Szowinizm to nienawiść do innych narodów. Szowinizm prowadzi do imperializmu. Z kolei pojęcie imperializmu właściwie znikło ze słownika propagandy. Zastępuje je obecnie pojęcie globalizmu, któremu nadano pozytywny wydźwięk. To ma być taka powszechna troska o dobro naszej planety.

W politycznej historii ludzkości ścierają ze sobą dwie zasady relacji między narodami: pionowa i pozioma. Pierwsza zasada zakłada nierówność między narodami. Tylko wybrane narody są przeznaczone do rządzenia. Narody wyższe mają rządzić niższymi. Te szowinistyczne narody prowadzą agresywną politykę polegającą na podbojach kolonialnych, dążeniu do podporządkowania sobie innych krajów i militaryzmie. To jest imperializm. Imperialiści zmierzają do rozszerzenia swoich wpływów politycznych, militarnych, gospodarczych i kulturalnych na obszary do nich nienależące. Zdobywają rynki zbytu i źródła surowców. Wyzyskują inne narody.

Zasada pozioma oznacza równość wszystkich narodów, poszanowanie praw innych narodów i partnerską wzajemnie korzystną współpracę między narodami dla wspólnego dobra. To jest właśnie nacjonalizm. Ideałem nacjonalizmu jest suwerenne państwo narodowe oparte na silnej klasie średniej, marginalizujące wpływy wielkiego kapitału i najemnego proletariatu. Naród jest ukształtowaną w naturalny sposób przez historię organiczną wspólnotą ludzką zdolną do samodzielnego istnienia. Nacjonaliści nazywani po polsku narodowcami są przywiązani do swojego narodu, do jego historii i kultury. Szanują inne narody.

Wielka polityka dotycząca wojny i pokoju na świecie wynika z konfrontacji tych dwóch krzyżujących się zasad. Siły charakteryzujące się globalnymi aspiracjami walczą z rzekomo szalejącym nacjonalizmem dążąc do budowy światowego imperium zorganizowanego na kształt piramidy. Chcą one zniszczyć państwa narodowe. W imperialistycznej propagandzie doszło do tego, że nacjonalizm obarcza się odpowiedzialnością nie tylko za wybuch obydwu wojen światowych, ale za wszelkie inne konflikty między narodami i konflikty społeczne. Nasuwa mi się wiele efektownych porównań opisujących to odwracanie kota ogonem. Podam tylko jedno z nich, takie mniej dosadne, a bardziej umiarkowane. To jest zupełnie tak, jakby oskarżać kogoś o spowodowanie kradzieży z tego powodu, że nie chciał oddać pieniędzy dobrowolnie i stawiając opór wymusił popełnienie przestępstwa. To przecież imperialiści są jastrzębiami wojny, a nacjonaliści są gołębiami pokoju.

Z nacjonalizmu zrobiono przeciwieństwo patriotyzmu. Różnica między patriotyzmem a nacjonalizmem jest w istocie taka, że patriotyzm to miłość do ojczyzny, a nacjonalizm to myśl o ojczyźnie. Nacjonalizm jest przeciwieństwem szowinizmu, a nie patriotyzmu. No więc nic dziwnego, że w wyniku takich śmiałych manipulacji na podstawowych pojęciach ukształtowanych w długim procesie historycznym ludzie nie mogą ze sobą kulturalnie rozmawiać o polityce, bo przestają siebie rozumieć. A tak by się chciało, żeby przynajmniej te pojęcia były krystalicznie klarowne. Tymczasem masowe media nie tylko nie objaśniają, ale ściemniają nam ogląd rzeczywistości.

Stanisław Tujaka