Sun Zi: Sztuka wojny – matki wszystkich rzeczy

Sun Tzu rzekł: Wojna jest największą sprawą państwa, podstawą życia i śmierci, Tao przetrwania lub zagłady. Trzeba ją uważnie rozważyć i przeanalizować.

Wstępna ocena

A zatem należy podzielić ją na pięć wymienionych poniżej elementów, każdy z nich ocenić na podstawie rozpoznania i określić ich prawdziwą naturę. Pierwszy nazywa się Tao, drugi Niebo, trzeci Ziemia, czwarty generałowie, a piąty prawa organizacji i dyscypliny wojskowej. Tao sprawia, że lud w pełni popiera władce. Będą więc z nim umierać, żyć z nim i nie będą lękać się niebezpieczeństw. Niebo zawiera w sobie yin i yang, zimno i ciepło oraz warunki wywołane porami roku. Ziemia obejmuje tereny dalekie i bliskie, trudne i łatwe, rozległe i ograniczone, a także zgubne i łatwe do obrony. Generałów cechuje mądrość, wiarygodność, dobroć, odwaga i surowość. Prawa organizacji i dyscypliny wojskowej obejmują regulaminy, zorganizowanie, Tao dowodzenia oraz logistykę. Nie ma generałów, którzy nie słyszeliby o tych pięciu czynnikach. Ci, którzy je rozumieją, będą zwycięzcami. Ci, którzy nie rozumieją – przegrają.

A zatem, gdy dokonujesz poprzedzonego dokładnym rozpoznaniem porównania i określasz prawdziwą naturę poszczególnych elementów, zadaj pytania:

• Który władca posiada Tao?
• Który generał ma większe umiejętności?
• Kto zdobył przewagę Nieba i Ziemi?
• Czyje prawa i rozkazy są skuteczniej przestrzegane?
• Czyje siły są większe?
• Czyi oficerowie i żołnierze są lepiej wyszkoleni?
• Czyj system nagród i kar jest bardziej klarowny?

Na podstawie tej wiedzy poznaje, kto zwycięży, a kto przegra!

Dowódca, który przestrzega moich metod oceny i korzysta z nich, na pewno odniesie zwycięstwo i to jego powinno się nająć. Jeżeli powołałeś dowódce, który nie przestrzega moich metod oceny, wiedz, że zostanie on pokonany – odpraw go.

Po oszacowaniu pozytywnych stron, zgodnie z tym, co tu usłyszałeś, zastosuj tę wiedzę wraz ze strategia siły, uzupełniona o taktykę terenowa, aby reagować na czynniki zewnętrzne. Strategiczna siła polega na takim kontrolowaniu taktycznej nierównowagi sił, aby zdobyć korzyści dla siebie.

Jak wygrać wojnę?

Wojna jest Tao wprowadzania w błąd. Jeśli zatem jesteś zdolny, udawaj mało zdolnego. Gdy podrywasz swoje wojska do działania, udawaj bierność. Jeżeli twój cel jest bliski, zachowuj się tak, jakby był odległy. A gdy jest odległy, udawaj, że jest bliski.

• Zwabiaj przeciwnika pozornymi zyskami.
• Wywołuj i wykorzystuj chaos w jego szeregach.
• Jeśli siły przeciwnika są znaczne, przygotuj się na starcie.
• Jeśli jest on bardzo silny, unikaj go.
• Jeżeli jest zdenerwowany, jeszcze bardziej pomieszaj mu szyki.
• Bądź uległy, aby wzbudzić jego arogancje.
• Jeżeli jest wypoczęty, skłoń go do wysiłku.
• Jeżeli jest jednomyślny, spraw, aby się podzielił.
• Atakuj, gdy jest nieprzygotowany.
• Idź tam, gdzie się ciebie nie spodziewa.

Te strategie wojskowe prowadza do zwycięstw. Ale nie można ich do końca przewidzieć.

Kto przed walką uznaje w świątyni przodków, że zostanie zwycięzcą, doszedł do wniosku, że większość czynników działa na jego korzyść. Kto przed walka uznaje w świątyni przodków, że poniesie klęskę, odkrył, że na jego korzyść działa niewiele czynników. Jeżeli ten, kto odkrył, że większość czynników działa na jego korzyść, odniesie zwycięstwo, a ten, kto odkrył, ze niewiele czynników działa na jego korzyść, poniesie klęskę, to co dopiero z tym, kto odkrył, że nic nie działa na jego korzyść? Oceniając z takiej perspektywy, można określić, kto poniesie porażkę, a kto zwycięży.

Sun Zi