Autor: Thule

Thule — Fri, 06 Dec 2024 09:21:30 +0000

Władysław Jan Grabski (ur. 21 października 1901 w Warszawie, zm. 3 listopada 1970 tamże) – polski pisarz, publicysta i poeta. Jego twórczość jest osadzona w nurcie katolickim. Pisał zarówno powieści historyczne związane z historią Polski jak też powieści o tematyce współczesnej.
.
Grabski związany był z ruchem narodowym. Po przewrocie majowym i po otrzymaniu doktoratu pracował czas jakiś w Biurze Ekonomicznym Banku Polskiego. Niestety dobrze zapowiadająca się kariera ekonomisty została przerwana przez zaawansowaną gruźlicę płuc, co zmusiło go do długotrwałego leczenia w wielu ośrodkach o charakterze uzdrowiskowym. Choroba została w znacznej mierze pokonana z końcem 1929 roku, ale wtedy już Grabski odszedł od pracy ekonomisty i zajął się pisarstwem i publicystyką.
.
Na stronach portalu mt514.pl zamieszczono ciekawy artykuł opracowany na podstawie prac prof. Macieja Urbanowskiego. Czytamy w nim: „Na początku lat 30. powstał pierwszy tom jego najważniejszej powieści, trylogii Bracia, porównywanej z „Czarodziejską górą” Thomasa Manna. Współpracował wówczas z popularnym dziennikiem „ABC” oraz tygodnikiem literackim „Prosto z Mostu”, gdzie zaprzyjaźnił się z Jerzy Andrzejewskim, Konstantym Ildefonsem Gałczyńskim, Alfredem Łaszowskim, Jerzym Waldorffem, Wojciechem Żukrowskim i innymi pisarzami tego środowiska. Nie wszystkie te przyjaźnie przetrwały ciężką próbę czasów komunizmu”.
.
W okresie powojennym, Władysław Jan Grabski był już znanym pisarzem katolickim, nie stronił także od utworów wyraźnie historycznych. Choć dał namówić się na pracę dla komunistycznego rządu w pierwszych latach po II wojnie, szczególnie w formie agitacji ziem odzyskanych, jego postawa była trudna do zniesienia przez władze i cenzorów. Wspomniany artykuł tak to opisuje: „Po objęciu władzy przez komunistów, Grabski zaangażował się w prace Rady Prymasowskiej dla Odbudowy Kościołów Warszawy, podjął także współpracę z „Tygodnikiem Powszechnym” oraz „Tygodnikiem Warszawskim. Na zaproszenie prymasa Stefana Wyszyńskiego wykładał na kursach duszpasterskich i w seminariach. Bez przerwy pisał, ale zaczął wówczas obowiązywać wobec niego „zapis” cenzury w prasie i wydawnictwach. Sytuacja finansowa Grabskich była coraz trudniejsza, pisarz musiał wyprzedawać zbiory swojej słynnej biblioteki, trochę ratowały ich honoraria żony, która otrzymywała wiele zamówień na obrazy do kościołów. Na to nałożyły się problemy w Związku Literatów Polskich, zakończone wspomnianym wykluczeniem Grabskiego z ZLP”.
.
W tym czasie docieramy do jednego z wielu wspaniałych uczynków Władysława Jana Grabskiego – do obrony i upominanie się o prymasa Wyszyńskiego. Czytamy tam: „Tymczasem już na pierwszym posiedzeniu ZLP po przywróceniu go w prawach członka, Grabski od razu przeszedł do bezkompromisowego ataku. Bronił swego dobrego imienia, zakwestionowanego przez prominentnych członków Związku, ale za najważniejszą uważał sprawę uwolnienia uwięzionego kardynała Stefana Wyszyńskiego. Prymas Polski od 1953 roku przebywał w internowaniu, najpierw w Rywałdzie, potem w Stoczku Klasztornym, wreszcie w Prudniku i Komańczy. Grabski uważał, że o swojego pasterza powinni się upomnieć także ludzie kultury i chociaż jego apel do ZLP nie został podchwycony, to na fali październikowej 1956 roku odwilży kardynała Wyszyńskiego uwolniono. Był to jeden z wielu ważnych epizodów w życiu Władysława Jana Grabskiego”.

Komentarze do: Władysław Jan Grabski: Błąd idealizacji średniowiecza

Autor: Thule