Liczby podaję orientacyjnie, nie dokładnie.
Przy minimalnej krajowej brutto 1680 całkowity koszt zatrudnienia pracownika wynosi około 2030 zł. Z tego pracownik ma na rękę około 1250 zł.

Jeżeli chodzi o studenta <26 lat zwolnionego z płacenia ZUSu do dostanie przy koszcie po stronie pracodawcy wynoszącym te 2030 zł: około 1750. Różnica jest. Jednak z ZUSem dla osób starszych nie robi się tak kolorowo.

A to wszystko przy założeniu, że firma sama zaproponowałaby (choćby z jakiegoś poczucia przyzwoitości), że koszty po jej stronie nie będą mniejsze jak w przypadku minimalnej w umowie o pracę. Często jednak cwaniaki przycinają.

PIP działa sprawnie jeśli chodzi o niewypłacanie wynagrodzeń, przekraczanie czasu pracy i tym podobne, w przypadku pomocy w ustalaniu stosunku pracy niestety działa często bardzo opieszale lub olewająco. W Twoim przypadku „zgodnie z prawem” po Twojej stronie jest zbieranie dowodów i udowadnianie, że umowa i charakter pracy noszą znamiona charakterystyczne dla stosunku pracy. Sytuacje komplikuje jeszcze „agencja pracy” (często niemalże handel ludźmi zwanymi pieszczotliwie zasobami ludzkimi) bo wtedy umowę masz z agencją i od niej egzekwujesz, a agencje są w zmowie z pracodawcami.

Nawet za wykonywanie prostszej pracy nie wymagającej jakiś szczególnych umiejętności powinno się dostawać tyle, żeby skromnie żyć, ale nie wegetować. Wtedy powinno pomóc państwo. To nie socjalizm, to zdrowe państwo.

Jeżeli umowę zlecenie lub o dzieło stosuje się wykorzystując przewagę firmy nad pracownikiem („zleceniobiorcą”) i wykorzystując zjawisko przymusu ekonomicznego, jeżeli stosuje się je w celu obejścia progu minimalnego wynagrodzenia w umowie o pracę, jeżeli wykorzystuje się je poprzez zapisy nakładające kary, których nie można by użyć w przypadku umowy o pracę, jeżeli skraca się lub całkiem likwiduje okres wypowiedzenia przez firmę – wtedy rzeczywiście umowa zasługuje na miano „śmieciowej”. W Polsce jest to na tyle powszechna praktyka, że nie można tylko mówić o incydentach, ale to rzeczywisty problem, który dotyka wielu rodaków.

Nie można jednak przesadnie generalizować. Jeżeli firma naprawdę jest elastyczna i może zaproponować umowę cywilną lub o pracę w obu przypadkach wykładając po swojej stronie podobną kwotę to można sobie wybrać, wtedy na rękę na zleceniu zarobi się znacznie więcej i można się „bawić” w prywatne ubezpieczenia i fundusze. To jest prawdziwa swoboda umów. Z doświadczenia wiem, że dotyczy jednak na ogół stanowisk specjalistycznych, wyższych, wymagających fachowej, eksperckiej wiedzy.

Jako rozwiązanie widzę ogólną zmianę kultury pracy i stosunku pracodawca – pracownik. Muszę się zgodzić akurat z argumentem wielu liberałów, że dodatkowe opodatkowanie, ozusowanie umów cywilnoprawnych, ustawienie minimalnej godzinówki może zamiast polepszenia się sytuacji pracujących na prawdziwych „śmieciówkach”, o których napisałem na początku i atrakcyjniejszych ofert pracy, zamiast zastępowania „śmieciówek” umowami o pracę spowodować po prostu zatrudnianie mniejszej liczby pracowników i w efekcie większe bezrobocie.

,,Śmieciówki” w wielu przypadkach są ratunkiem dla młodych osób, bo raz można więcej zarobić niż na umowę o pracę, no i dostać tą pracę po prostu, jako młoda osoba z małego ale jednak doświadczenia wiem, że bardzo trudno o tak podstaw bez większego doświadczenia dostać umowę o pracę.